Piątek, 6 listopada 2026 Piątek XXXI tygodnia zwykłego

DobraModlitwa.pl Katolicki modlitewnik internetowy

Listopad Od 1 do 8 listopada można codziennie uzyskać odpust zupełny za zmarłych. Modlitwy za zmarłych

O opiekę

Śluby lwowskie Jana Kazimierza z 1656 roku – tekst i historia

Śluby lwowskie to akt złożony przez króla Jana Kazimierza 1 kwietnia 1656 roku w katedrze we Lwowie, w czasie potopu szwedzkiego. Król obrał w nim Maryję za Królową swego państwa, oddał Jej w opiekę naród i wojsko i obiecał, że po wojnie zadba o ulżenie doli uciśnionych chłopów.

Wielka człowieczeństwa Boskiego Matko i Panno!

Ja, Jan Kazimierz, Twego Syna, Króla królów i Pana mojego, i Twoim zmiłowaniem się król, do Twych Najświętszych stóp przychodząc, tę oto konfederację czynię: Ciebie za Patronkę moją i państwa mego Królową dzisiaj obieram. Mnie, Królestwo moje Polskie, Wielkie Księstwo Litewskie, Ruskie, Pruskie, Mazowieckie, Żmudzkie, Inflanckie i Czernihowskie, wojsko obojga narodów i pospólstwo wszystko Twojej osobliwej opiece i obronie polecam, Twojej pomocy i miłosierdzia w teraźniejszym utrapieniu królestwa mego przeciwko nieprzyjaciołom pokornie żebrzę…

A że wielkimi Twymi dobrodziejstwy zniewolony, przymuszony jestem z narodem polskim do nowego i gorącego Tobie służenia obowiązku, obiecuję Tobie, moim, ministrów, senatorów, szlachty i pospólstwa imieniem, Synowi Twemu Jezusowi Chrystusowi, Zbawicielowi naszemu, cześć i chwałę przez wszystkie krainy Królestwa Polskiego rozszerzać, czynić wolą, że gdy za zlitowaniem Syna Twego otrzymam wiktorię nad Szwedem, będę się starał, aby rocznica w państwie mym odprawiała się solennie do skończenia świata, rozpamiętywaniem łaski Boskiej i Twojej, Panno Przeczysta!

A że z wielkim żalem serca mego uznaję, iż dla jęczenia w opresji ubogiego pospólstwa oraczów, przez żołnierstwo uciemiężonego, sprawiedliwą od Boga mego karę, przez siedem lat w królestwie moim różnymi plagami trapiącą, nad wszystkich ponoszę, obowiązuję się, iż po uczynionym pokoju starać się będę ze stanami Rzeczypospolitej usilnie, ażeby odtąd utrapione pospólstwo wolne było od wszelkiego okrucieństwa, w czym, Matko Miłosierdzia, Królowo i Pani moja, jakoś mnie natchnęła do uczynienia tego wotum, abyś łaską miłosierdzia u Syna Twego uprosiła mi pomoc do wypełnienia tego, co obiecuję.

Śluby króla Jana Kazimierza złożone w katedrze lwowskiej 1 kwietnia 1656 roku (tekst historyczny, uwspółcześniona pisownia).

Potop i obrona Jasnej Góry

W 1655 roku wojska szwedzkie zajęły większą część Rzeczypospolitej. Król Jan Kazimierz schronił się na Śląsku, a wielu magnatów i szlachty przeszło na stronę Karola X Gustawa. Zwrot przyniosła obrona Jasnej Góry pod koniec 1655 roku: niewielka załoga pod przewodnictwem przeora paulinów o. Augustyna Kordeckiego odparła oblężenie. W kraju odebrano to jako znak opieki Matki Bożej.

Wiosną 1656 roku król wrócił do kraju i udał się do Lwowa, jednego z niewielu miast, które Szwedzi nie zajęli. Tam postanowił złożyć publiczny akt wobec Maryi.

1 kwietnia 1656 – katedra lwowska

Śluby zostały złożone w katedrze łacińskiej we Lwowie podczas Mszy odprawianej przez nuncjusza papieskiego Piotra Vidoniego. Jan Kazimierz klęczał przed obrazem Matki Bożej Łaskawej. Po nim podobne ślubowanie złożyli w imieniu senatu i szlachty biskupi i dostojnicy.

Tekst zaczyna się od zwrotu Wielka człowieczeństwa Boskiego Matko i Panno, po czym pada kluczowa decyzja: Ciebie za Patronkę moją i państwa mego Królową dzisiaj obieram. Król wylicza wszystkie ziemie Rzeczypospolitej – od Korony i Litwy po Inflanty i Czernihów – i poleca je opiece Maryi.

Konfederacja z Matką Bożą

Ciekawe jest słowo, którego używa król: tę oto konfederację czynię. Konfederacja w Rzeczypospolitej była związkiem zawieranym przez szlachtę w obronie wspólnej sprawy. Jan Kazimierz przenosi ten polityczny termin na relację z Maryją: zawiera z Nią sojusz w czasie wojny.

Król obiecuje też szerzyć cześć Syna Bożego w całym królestwie i ustanowić coroczne święto dziękczynne po zwycięstwie. Takie święto zatwierdził dla Polski papież Benedykt XV w 1920 roku jako uroczystość Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski. Obchodzi się ją 3 maja, co łączy pamięć o ślubach z rocznicą Konstytucji.

Obietnica dla chłopów – niespełniona

Najbardziej poruszająca jest ostatnia część. Król przyznaje, że plagi, które spadły na królestwo w ostatnich siedmiu latach, są karą za jęczenie w opresji ubogiego pospólstwa oraczów, uciskanego przez żołnierzy. Obiecuje, że po zawarciu pokoju będzie zabiegał ze stanami Rzeczypospolitej, aby lud był wolny od okrucieństwa.

Ta obietnica nie została spełniona. Sejm nie przeprowadził reform, a położenie chłopów w kolejnych dziesięcioleciach się pogarszało. Wierzący mogą czytać tę część jako niezałatwione zobowiązanie narodu wobec najsłabszych – zadanie, które odnowiono trzysta lat później.

Trzysta lat później – Śluby Jasnogórskie

W 1956 roku, w trzechsetną rocznicę ślubów lwowskich, prymas Stefan Wyszyński, przebywający w internowaniu w Komańczy, napisał tekst Jasnogórskich Ślubów Narodu. 26 sierpnia 1956 roku odczytano je na Jasnej Górze wobec setek tysięcy wiernych, a na fotelu prymasa leżały biało-czerwone kwiaty. Nowe śluby dotyczyły wierności Bogu, obrony życia, sprawiedliwości społecznej i zgody w narodzie.

Nawiązanie do Jana Kazimierza było świadome: także w 1956 roku Kościół w Polsce żył pod naciskiem, a prymas szukał ratunku w zawierzeniu Maryi.

Jak modlić się słowami ślubów

Śluby lwowskie są tekstem historycznym, ale można je odmawiać jako modlitwę zawierzenia Ojczyzny, szczególnie 3 maja i w czasie zagrożeń. Słowa o teraźniejszym utrapieniu łatwo odnieść do własnych czasów. Ostatnie zdanie, w którym król prosi, by Maryja uprosiła mu pomoc do wypełnienia tego, co obiecuję, przypomina, że postanowienia potrzebują łaski, by zostały zrealizowane. Obraz Jana Matejki Śluby Jana Kazimierza z 1893 roku dobrze ilustruje to wydarzenie na lekcjach historii i katechezy.

Śluby lwowskie – najczęstsze pytania

Kiedy Jan Kazimierz złożył śluby lwowskie?

1 kwietnia 1656 roku w katedrze łacińskiej we Lwowie, w czasie potopu szwedzkiego.

Co obiecał Jan Kazimierz w ślubach lwowskich?

Obrał Maryję za Królową swego państwa, obiecał szerzyć cześć Chrystusa, ustanowić coroczne święto dziękczynne i po zawarciu pokoju zabiegać o ulżenie losu uciskanych chłopów.

Od kiedy Maryja jest Królową Polski?

Tytuł ten upowszechnił się po ślubach lwowskich z 1656 roku. Uroczystość Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski zatwierdził papież Benedykt XV w 1920 roku; obchodzi się ją 3 maja.

Czym są Jasnogórskie Śluby Narodu?

To tekst napisany przez prymasa Stefana Wyszyńskiego w Komańczy w 300. rocznicę ślubów lwowskich. Odczytano go na Jasnej Górze 26 sierpnia 1956 roku.

Powiązane hasła