Modlitwa do św. Wojciecha – za wiarę w Ojczyźnie

Biskup z Pragi, który dwa razy opuścił diecezję

Wojciech, po czesku Vojtěch, pochodził z możnego rodu Sławnikowiców i urodził się około 956 roku. W 983 roku został biskupem Pragi, ale napotkał opór wobec reform: sprzeciwiał się handlowi niewolnikami, poligamii i zabobonom. Dwukrotnie opuszczał diecezję i przebywał w benedyktyńskim klasztorze na Awentynie w Rzymie.

W tym czasie poznał cesarza Ottona III, który darzył go przyjaźnią i podziwem. Gdy powrót do Pragi okazał się niemożliwy – większość jego rodziny została wymordowana przez Przemyślidów – Wojciech udał się na dwór Bolesława Chrobrego, a stamtąd na misję do pogańskich Prusów.

Ten rys biografii nadaje modlitwie głębię. Wojciech nie był człowiekiem sukcesu: jego reformy w Pradze się nie powiodły, misja trwała krótko. A jednak właśnie jego wiara, a nie powodzenie, stała się zaczynem dla całego narodu.

Misja do Prusów i rok 997

Modlitwa mówi krótko: głosząc Ewangelię wśród pogańskich Prusów. Misja trwała zaledwie kilka tygodni. W kwietniu 997 roku Wojciech zginął z rąk Prusów; miejsce jego śmierci do dziś jest przedmiotem dyskusji historyków. Towarzyszący mu brat Radzim Gaudenty przeżył i został później pierwszym arcybiskupem gnieźnieńskim.

Zwrot otrzymałeś koronę męczeńską to język liturgii: korona jest znakiem zwycięstwa, nawiązaniem do wieńca, o którym pisze św. Paweł (2 Tm 4,8). Śmierć misjonarza nie była porażką, ale dopełnieniem jego świadectwa.

Złoto za ciało męczennika

Bolesław Chrobry wykupił ciało Wojciecha od Prusów – tradycja mówi, że za tyle złota, ile ważyło. Relikwie złożono w Gnieźnie. Ten epizod przedstawiają romańskie Drzwi Gnieźnieńskie z XII wieku, w osiemnastu scenach opowiadające życie świętego – od narodzin po pogrzeb.

Już w 999 roku papież Sylwester II, dawny nauczyciel Ottona III, ogłosił Wojciecha świętym. Był to jeden z pierwszych przypadków, gdy kanonizacji dokonał papież, a nie lokalny biskup.

Kult szybko wyszedł poza Polskę. Otton III ufundował w Rzymie, na Wyspie Tyberyjskiej, kościół poświęcony nowemu męczennikowi, a jego wspomnienie przyjęto w Czechach, na Węgrzech i w Niemczech. Wojciech stał się jednym z pierwszych świętych łączących chrześcijaństwo zachodniej i środkowej Europy.

Gniezno roku 1000

W roku 1000 Otton III przybył pielgrzymką do grobu przyjaciela w Gnieźnie. Spotkanie z Bolesławem Chrobrym, znane jako zjazd gnieźnieński, przyniosło utworzenie pierwszej polskiej metropolii kościelnej z biskupstwami w Krakowie, Wrocławiu i Kołobrzegu. Polska otrzymała własną organizację kościelną, niezależną od metropolii niemieckich.

Dlatego w modlitwie pada sformułowanie o wierze przez Ciebie zaszczepionej w naszej Ojczyźnie. Wojciech nie ochrzcił Polski – chrzest Mieszka nastąpił w 966 roku – ale jego męczeństwo stało się fundamentem polskiego Kościoła.

Tradycja przypisywała Wojciechowi także autorstwo Bogurodzicy, najstarszej polskiej pieśni religijnej. Badacze uważają to za mało prawdopodobne, bo pieśń powstała zapewne później. Sam fakt takiego przypisania pokazuje jednak, jak mocno postać praskiego biskupa wrosła w polską pamięć – stał się kimś w rodzaju ojca polskiej modlitwy.

Zachowywać, pomnażać, umacniać

Centrum modlitwy stanowią trzy czasowniki. Zachowywać to bronić tego, co już jest. Pomnażać – szerzyć wiarę, przekazywać ją dzieciom, nie zamykać jej w sobie. Umacniać – pogłębiać to, co może być płytkie i zwyczajowe. Każdy z nich odpowiada innemu zadaniu wierzącego człowieka.

Ostatnia prośba – abyśmy w niczym nie odstąpili od świętej nauki – przypomina, że Wojciech zginął za prawdę Ewangelii. Modlitwę odmawia się w uroczystość 23 kwietnia, a w Gnieźnie w najbliższą niedzielę odbywa się procesja z relikwiami. Pasuje też do modlitwy za misjonarzy, katechetów i rodziców przekazujących wiarę.