Pięć psalmów o najsłodszym Imieniu Jezus – tekst i źródła

Psałterz z wpisanym imieniem

Na pierwszy rzut oka to nowe psalmy. Kto jednak zna Psałterz, rozpozna niemal każdy werset. Autor nabożeństwa wziął zdania z różnych psalmów i tam, gdzie stało „Pan”, wstawił imię Jezus. Taki utwór nazywa się centonem – kompozycją złożoną z cudzych fragmentów. Średniowiecze lubiło tę formę; podobnie powstawały psałterze maryjne, w których psalmy odnoszono do Maryi.

Zabieg ma podstawę teologiczną. Pierwsi chrześcijanie, czytając psalmy, odnosili tytuł Kyrios – Pan – do Chrystusa. Św. Paweł pisze, że Bóg dał Jezusowi imię ponad wszelkie imię, aby każdy język wyznał, że Jezus Chrystus jest Panem (Flp 2,9–11). Wstawienie imienia Jezus do Psałterza wyraża tę samą wiarę.

Skąd pochodzą wersety

Pierwszy psalm zaczyna się od wezwania z Psalmu 66, a dalej sięga do Psalmu 22 (ojcowie mieli nadzieję i zostali wybawieni), Psalmu 55 (złóż na Pana swoją troskę) i Psalmu 31 (w ręce Twoje polecam ducha mego) – słów, które Jezus wypowiedział na krzyżu. Drugi zawiera echo Psalmu 20 o imieniu Boga Jakubowego i Psalmu 17 o nasyceniu się Bożą chwałą.

Trzeci psalm otwiera wezwanie z Psalmu 2 (służcie Panu z bojaźnią), a następnie słowa z Psalmu 27: choćby stanęły przeciw mnie obozy, serce się nie ulęknie. Czwarty łączy Psalm 3, 21, 66, 46 i 116. Piąty opiera się na Psalmie 45, królewskim psalmie weselnym: najpiękniejszy z synów ludzkich, z wdziękiem rozlanym na wargach.

Imię jako schronienie

W kulturze biblijnej imię oznaczało osobę i jej moc. „Imię Pana jest potężną wieżą, do niej biegnie sprawiedliwy” – mówi Księga Przysłów (18,10). Psalmy często proszą o pomoc „przez wzgląd na swoje imię”. Gdy w ich miejsce wstawia się imię Jezus, modlitwa staje się wyznaniem, że w Nim Bóg przyszedł z pomocą.

Imię Jezus po hebrajsku znaczy „Bóg zbawia”. Piotr mówi w Dziejach Apostolskich: „nie dano ludziom pod niebem żadnego innego imienia, w którym moglibyśmy być zbawieni” (Dz 4,12). Dlatego trzeci psalm powtarza z naciskiem: zaufam imieniu Jezus.

Bernardyn ze Sieny i monogram IHS

Kult Imienia Jezus rozwinął się szczególnie w XV wieku dzięki franciszkaninowi św. Bernardynowi ze Sieny. W czasie kazań pokazywał tablicę z monogramem IHS otoczonym promieniami słońca i zachęcał, by umieszczać go na domach zamiast herbów rodowych. Monogram, utworzony z pierwszych liter greckiego zapisu imienia Jezus, stał się później znakiem jezuitów.

W Polsce franciszkanów obserwantów nazywano od jego imienia bernardynami. To w ich kościołach kult Imienia Jezus był szczególnie żywy.

Kiedy odmawiać

Wspomnienie Najświętszego Imienia Jezus przypada 3 stycznia; Jan Paweł II przywrócił je do kalendarza w 2002 roku. Styczeń tradycyjnie poświęcony jest Imieniu Jezus, bo w oktawie Bożego Narodzenia wspomina się nadanie imienia Dziecięciu (Łk 2,21). To naturalny czas na to nabożeństwo.

Psalmy można też odmawiać w kościele przed Najświętszym Sakramentem albo w domu przed obrazem z monogramem IHS. Kto zna melodie psalmowe z Liturgii Godzin, może je śpiewać na jeden z prostych tonów psalmowych – wersety mają podobną długość jak w brewiarzu.

Pięć psalmów można odmawiać razem albo po jednym dziennie. Szczególnie trzeci, o nawałnicy i obozach wrogów, nadaje się do modlitwy w lęku. Ostatnie zdanie – niech będzie błogosławione imię Pana Jezusa – można powtarzać w ciągu dnia jako akt strzelisty. Za każdym psalmem odmawia się Chwała Ojcu, co przypomina, że cześć oddana Imieniu Jezus jest uwielbieniem całej Trójcy.