Litania do Pana Jezusa – tekst ze Śpiewnika kościelnego

Tekst z parafialnego śpiewnika

Dawny zapis tytułu – Litanija – zdradza źródło: dziewiętnastowieczny śpiewnik parafialny, w którym zachowano dawną pisownię. Takie śpiewniki porządkowały pieśni i modlitwy używane w polskich kościołach, by wierni w różnych parafiach śpiewali te same teksty na te same melodie. Najbardziej znany z nich to Śpiewnik kościelny ks. Jana Siedleckiego, wydany po raz pierwszy w 1878 roku i wznawiany przez ponad sto lat.

Tytuł „Do Pana Jezusa” jest ogólny, ale treść odpowiada litanii zatwierdzonej przez Kościół jako Litania do Najświętszego Imienia Jezus. Wydawcy śpiewników nie zawsze trzymali się oficjalnych nazw – ważniejsze było, by wierni rozpoznawali tekst i melodię.

Dla wielu pokoleń Polaków właśnie śpiewnik był pierwszą książką religijną w domu, obok Pisma Świętego. Leżał na stole w kuchni, zabierano go do kościoła i na pielgrzymki. Teksty z niego, także ta litania, żyły w pamięci ludzi, którzy znali je na pamięć, zanim nauczyli się czytać.

Odblask Ojca i jasność światła

Po wstępnych wezwaniach do Trójcy pojawiają się tytuły o Bóstwie Chrystusa. Jezu, odblasku Ojca pochodzi z Listu do Hebrajczyków, który nazywa Syna „odblaskiem chwały” Boga (Hbr 1,3). Jasności światła wiecznego to słowa z Księgi Mądrości o Mądrości Bożej (Mdr 7,26). Słońce sprawiedliwości to obraz z proroka Malachiasza: „wzejdzie wam słońce sprawiedliwości i uzdrowienie w jego skrzydłach” (Ml 3,20).

Te wezwania przypominają, że Jezus z Nazaretu, którego znamy z Ewangelii, jest odwiecznym Synem, Światłością ze Światłości.

Bóg mocny, Ojciec na wieki

Trzy kolejne wezwania pochodzą wprost z proroctwa Izajasza o Dziecięciu, które się narodzi: „nazwano Go imieniem: Przedziwny Doradca, Bóg Mocny, Odwieczny Ojciec, Książę Pokoju” (Iz 9,5). W litanii brzmią one: Jezu przedziwny, Jezu, Boże mocny, Jezu, Ojcze na wieki, Jezu, Boże pokoju.

Szczególnie ciekawe jest wezwanie wielkiej rady zwiastunie. To przekład starożytnej wersji greckiej i łacińskiej tego proroctwa, gdzie zamiast „Przedziwnego Doradcy” czytano „Anioła wielkiej rady”. Jezus jest więc Posłańcem, który objawia odwieczny plan Boga. Ta antyfona do dziś otwiera Mszę w dzień Bożego Narodzenia.

„Przez omdlenie Twoje”

Druga część zawiera wezwania zaczynające się od Przez, które przechodzą przez całe życie Chrystusa: Wcielenie, Narodzenie, Dziecięctwo, trudy, konanie w Ogrójcu, krzyż i opuszczenie, śmierć, zmartwychwstanie, wniebowstąpienie. Uwagę zwraca wezwanie Przez omdlenie Twoje – nawiązujące do chwil, gdy Jezus upadał pod ciężarem krzyża.

Na końcu tej części stoją dwa wezwania radosne: Przez radości Twoje i Przez chwałę Twoją. Litania nie kończy się na cierpieniu – przypomina, że Jezus znał też radość, a Jego życie zmierzało do chwały.

„Proście, a otrzymacie”

Modlitwa końcowa cytuje obietnicę z Kazania na górze: Proście, a otrzymacie; szukajcie, a znajdziecie (Mt 7,7). Na tej podstawie prosi o jedną rzecz – nie o dobra materialne, lecz o uczucie Boskiej miłości, abyśmy kochali Jezusa całym sercem, słowem i czynem.

To mądry wybór. Spośród wszystkich możliwych próśb litania prowadzi do tej najważniejszej: by modlący się kochał Tego, do kogo się modli. Miłość jest bowiem darem, o który trzeba prosić.

Kiedy ją śpiewać

Litania trwa około pięciu minut. W dawnych parafiach śpiewano ją podczas nabożeństw do Pana Jezusa, w niedzielne nieszpory i w czasie adoracji. Dziś pasuje szczególnie do stycznia, miesiąca Imienia Jezus, do piątków i do adoracji Najświętszego Sakramentu. Kto zna inną wersję tej litanii, zauważy drobne różnice w kolejności wezwań – to ślad przekazu przez różne śpiewniki i modlitewniki.