Litania do św. Józefa — dawny polski tekst

Ewangelie niewiele mówią o Józefie, a jeśli już, to wyłącznie poprzez jego czyny: poślubia Marię, nadaje Dziecięciu imię, ucieka do Egiptu, wraca i szuka zaginionego dwunastolatka. Mateusz nazywa go „człowiekiem sprawiedliwym” (Mt 1, 19) — i właśnie ten jeden opis stał się podstawą całego późniejszego kultu poświęconego mu.

Publiczne nabożeństwo rozwinęło się dość późno. Na Zachodzie zaczęło się rozwijać od XV wieku, wspierane przez zakony, zwłaszcza karmelitów; św. Teresa z Ávili uczyniła Józefa patronem swojej reformy. W 1870 r. Pius IX ogłosił go patronem Kościoła powszechnego, co przyspieszyło rozwój nabożeństw i modlitw ku jego czci.

Oficjalny tekst litanii do św. Józefa został zatwierdzony dopiero przez Piusa X w 1909 r.. Opublikowana tutaj wersja jest starsza i wyraźnie się od niej różni. Zamiast zwięzłych tytułów („Najsprawiedliwszy Józef”, „Filar rodzin”) litania przechodzi przez kolejne sceny ewangeliczne: podróż do Betlejem, żłób, nadanie imienia, ofiarowanie w świątyni, ucieczkę do Egiptu, powrót, poszukiwanie Jezusa w Jerozolimie i odnalezienie Go wśród nauczycieli.

Osobne miejsce zajmują wezwania dotyczące śmierci Józefa – że zmarł w obecności Jezusa i Maryi. Z tego przekonania wyrosło jego patronat nad szczęśliwą śmiercią, obecny w litanii w prośbie: „aby w chwili naszego odejścia Jezus wraz ze swoją Najświętszą Matką i z tobą był przy nas”.

W kalendarzu liturgicznym Józef ma dwa dni: uroczystość 19 marca oraz wspomnienie św. Józefa Robotnika 1 maja, ustanowione w 1955 roku i związane z chrześcijańskim spojrzeniem na pracę.

Litanię odmawia się na przemian, odpowiadając „Módl się za nami”, a w części prośb – „Ocal nas, święty Józefie”. W kościołach czasami śpiewa się ją w marcu, miesiącu tradycyjnie poświęconym św. Józefowi, przed figurą lub ołtarzem poświęconym temu świętemu.

Drugą stałą okazją jest środa. W wielu parafiach właśnie tego dnia obchodzi się nabożeństwo ku czci św. Józefa, a wierni składają prośby dotyczące pracy, mieszkania oraz spraw rodzinnych i zawodowych.

Modlitwa ta ma swoje naturalne miejsce w trzech sytuacjach: gdy sprawy w rodzinie układają się źle, gdy ktoś szuka pracy lub obawia się jej utraty, oraz gdy w domu przebywa osoba umierająca. Ten ostatni przypadek stanowi najstarszą formę tego nabożeństwa — litanię do św. Józefa odmawiano przy łóżku umierającego wraz z modlitwami za zmarłych.

Pozycja ciała nie ma znaczenia. Modląc się prywatnie, warto zatrzymać się przy wezwaniach opisujących zwykłe czynności Józefa: podróż, poszukiwanie dziecka, pracę. Litania ta nie mówi o nadzwyczajnych wydarzeniach, ale o wierności w codziennych sprawach.

Na zakończenie odmawia się „Ojcze nasz”, a można również dodać starożytną modlitwę „Do Ciebie, błogosławiony Józefie, przychodzimy w naszej niedoli”.