Litania o najsłodszym Imieniu Jezus — tekst

Cześć dla imienia Jezusa ma swoje biblijne podstawy. Piotr mówi przed Sanhedrynem, że nie zostało dane ludziom żadne inne imię, przez które mogliby zostać zbawieni (Dz 4, 12), a hymn z Listu do Filipian głosi, że na imię Jezusa ma się uginać każde kolano (Flp 2, 10). Z tych wersetów wyrosło całe późniejsze nabożeństwo skupione na samym imieniu Zbawiciela.

Jej rozkwit nastąpił w późnym średniowieczu. Kaznodzieje franciszkańscy, wśród nich św. Bernardyn ze Sieny, rozpowszechniali w XV wieku monogram IHS otoczony promieniami, umieszczając go na tablicach, sztandarach i fasadach domów. Praktyka ta wywołała kontrowersje, ale ostatecznie została zaakceptowana i na stałe wpisała się w ikonografię kościelną.

Sama litania łacińska została zatwierdzona do publicznego odmawiania przez papieża Leona XIII w 1886 roku. Jest to jedna z nielicznych litanii, które Kościół rzymski zatwierdził do publicznego kultu. W kalendarzu liturgicznym wspomnienie Najświętszego Imienia Jezusa przypada 3 stycznia.

Opublikowana tutaj wersja, zaczerpnięta z XIX-wiecznego polskiego modlitewnika, nie jest dosłownym tłumaczeniem tekstu zatwierdzonego. Zawiera ona barwne inwokacje, których brakuje w wersji oficjalnej — „jaśniejsza od słońca”, „piękniejsza od księżyca”, „bardziej promienna od gwiazd”, „cenna perła” — stylistycznie zbliżone do polskich hymnów i kolęd. Jest to ślad tego, jak swobodnie litanie krążyły niegdyś w drukach dewocyjnych, zanim ustalono jedną, autorytatywną redakcję.

Druga część litanii ma inny charakter: są to prośby o wybawienie od grzechu, od sideł szatana, od nagłej i niespodziewanej śmierci, od zarazy, głodu, ognia i wojny. Ten katalog nieszczęść należy do najstarszej warstwy modlitw błagalnych Kościoła i pojawia się w wielu litaniach, niezależnie od tego, do kogo są one skierowane.

Litanię odmawia się lub śpiewa na przemian: jedna osoba lub schola wypowiada inwokację, a wszyscy odpowiadają „Zmiłuj się nad nami”, a w drugiej części „Wybaw nas, Jezu”. W modlitwie osobistej wypowiada się obie części, zachowując niespieszne tempo — litania ta nie znosi pośpiechu, ponieważ jej istotą jest rozważanie po kolei każdego imienia Chrystusa.

Szczególnym czasem na tę modlitwę jest styczeń, kiedy przypada wspomnienie Najświętszego Imienia Jezusa. Odmawia się ją również na początku roku, podczas nabożeństw eucharystycznych oraz w intencji osób zmagających się ze strachem lub pokusami, ponieważ druga część litanii jest w całości prośbą o ochronę.

Starym zwyczajem związanym z litanią jest pochylanie głowy, gdy wymawiane jest imię Jezusa. Nie jest to obowiązkowe, ale jest to gest, który pomaga uporządkować wewnętrzne nastawienie i przypomina, o co chodzi w tej modlitwie.

Można ją odmawiać klęcząc przed Najświętszym Sakramentem lub siedząc z otwartym modlitewnikiem. Często wybiera się również jedną inwokację na cały dzień — na przykład: „Jezu, nasze schronienie” — i powtarza się ją jako aspirowanie podczas codziennych czynności.

Na zakończenie zazwyczaj dodaje się Modlitwę Pańską wraz z modlitwą o wzrost w miłości do Boga.