Która Jadwiga? Śląska, nie królowa
W Polsce czci się dwie święte o tym imieniu i łatwo je pomylić. Ta modlitwa dotyczy Jadwigi Śląskiej (ok. 1174–1243), księżnej z bawarskiego rodu Andechs, żony księcia Henryka Brodatego. Druga, królowa Jadwiga Andegaweńska, żona Władysława Jagiełły, została kanonizowana dopiero w 1997 roku.
Rozstrzyga szczegół z tekstu: księżna, która potajemnie żywiła się okruchami ze stołu ubogich. To rys z żywotu Jadwigi Śląskiej, spisanego wkrótce po jej śmierci. Do tego dochodzi tytuł patronki Polski i Śląska oraz obraz kobiety, która przeżyła męża i kilkoro dzieci.
Księżna przy stole ubogich
Żywot opisuje Jadwigę jako kobietę surowej ascezy. Chodziła boso, nawet zimą, nosząc buty w ręku, by nie gorszyć otoczenia. Zapraszała ubogich do stołu, sama ich obsługiwała, a dla siebie zostawiała resztki. Fundowała szpitale i przytułki, w tym dla trędowatych.
Modlitwa ujmuje to w trzech słowach: czystość, pokora, miłosierdzie. Nie chodzi o podziwianie egzotycznej pobożności średniowiecza. Księżna, która mogła mieć wszystko, wybrała solidarność z najbiedniejszymi. To przesłanie łatwo przenieść na dziś – do sposobu, w jaki traktujemy ludzi, którzy nam niczego nie mogą dać.
Jadwiga dbała też o dworzan i służbę: pilnowała, by nikt w jej otoczeniu nie był krzywdzony, a więźniów odwiedzała osobiście i wstawiała się za nimi u męża. W żywocie powtarza się motyw księżnej, która wolała prosić niż rozkazywać.
Trzebnica i Legnica – żona, matka, wdowa
Jadwiga wraz z mężem ufundowała klasztor cysterek w Trzebnicy pod Wrocławiem. Po śmierci Henryka Brodatego zamieszkała przy nim, choć – jak podaje tradycja – nie złożyła ślubów zakonnych, by móc dalej rozporządzać majątkiem na rzecz ubogich. Jej córka Gertruda była tam ksienią.
Największym ciosem była śmierć syna, Henryka Pobożnego, w bitwie z Mongołami pod Legnicą w 1241 roku. Żywot przekazuje, że Jadwiga przyjęła tę wiadomość z modlitwą dziękczynną za to, że syn oddał życie za wiarę. Dla rodzin, które tracą bliskich, jej postać jest przykładem wiary wystawionej na najcięższą próbę.
Z siedmiorga dzieci Jadwigi i Henryka większość zmarła przed nią. Ta biografia sprawia, że modlitwa do niej ma szczególne miejsce w żałobie. Matka, która pochowała syna i córki, nie jest dla osoby w żałobie postacią z pomnika. To ktoś, kto przeszedł tę samą drogę i nie stracił wiary w Bożą dobroć.
Duch proroczy i cuda
Tekst modlitwy wspomina, że łaska tak ozdobiła Jadwigę, że czyniłaś cuda i byłaś obdarzona duchem proroczym. Proces kanonizacyjny, zakończony w 1267 roku przez papieża Klemensa IV, zgromadził świadectwa o uzdrowieniach i o przepowiedniach, m.in. dotyczących losu syna. Modlitwa wymienia je jako dowód, że Bóg wywyższa pokornych.
Zwrot słodycz Ducha Bożego pochodzi z języka mistyki średniowiecznej. Opisuje radość wewnętrzną, która towarzyszy długiej modlitwie – to nie cel, ale owoc życia z Bogiem.
Kiedy prosić o jej wstawiennictwo
Wspomnienie św. Jadwigi Śląskiej przypada 16 października. W Trzebnicy, gdzie w bazylice znajduje się jej grób, odbywają się wtedy odpusty i pielgrzymki. Ze względu na jej życie zwraca się do niej szczególnie w sprawach małżeństwa, wychowania dzieci, żałoby po bliskich i dzieł miłosierdzia.
Prośba w modlitwie jest szeroka: abyśmy w tym i w przyszłym życiu dostąpili łaski Jezusa Chrystusa. Można do niej dodać własną intencję – za rodzinę, za męża lub żonę, za dzieci, które oddaliły się od wiary.