Biskup Anicium, dzisiejszego Le Puy
Anicium to rzymska nazwa miasta Le Puy-en-Velay, położonego w Masywie Centralnym, które od wczesnego średniowiecza jest jednym z najważniejszych francuskich sanktuariów maryjnych oraz punktem wyjścia szlaku pielgrzymkowego do Santiago de Compostela. Według tradycji właśnie tam pełnił funkcję biskupa Agrippanus.
Wczesni pasterze z Velay znani są głównie z lokalnych katalogów i legend. Agrippanus pojawia się w nich jako biskup, który poniósł śmierć męczeńską — i pod tym tytułem został wpisany do kalendarza liturgicznego na 1 lutego.
Zachowały się poświęcone mu łacińskie hagiografie, skatalogowane w Bibliotheca Hagiographica Latina. Zostały one jednak napisane długo po opisywanych w nich wydarzeniach i mają charakter raczej pouczający niż kronikarski, dlatego historycy podchodzą do nich z ostrożnością.
Co można stwierdzić z całą pewnością, a czego nie?
Pewne jest istnienie jego kultu: święto w Velay, nazwisko na listach biskupów, hagiografie przepisane w średniowiecznych legendariuszach. To już sporo — w przypadku wielu świętych z pierwszych wieków nie zachowało się nawet tyle.
Daty pozostają jednak niepewne. Agrippanus jest czasem umieszczany na przełomie VI i VII wieku, ale rozbieżności między relacjami są na tyle duże, że niniejszy opis nie podaje żadnego roku jako ustalonego faktu. Nie znamy również okoliczności jego śmierci; tytuł męczennika został przekazany przez tradycję, a nie na podstawie świadectw współczesnych mu osób.
Taka ostrożność nie umniejsza czci oddawanej świętemu. Służy jedynie odróżnieniu tego, co zostało potwierdzone, od tego, co dodała pobożna pamięć na przestrzeni pokoleń.
Nazwa, którą łatwo pomylić
W kalendarzach figuruje kilku świętych o bardzo podobnych imionach, a mylenie ich ze sobą jest jednym z częściej występujących nieporozumień. Najbardziej znanym z nich jest święty Agrippinus, biskup Neapolu, jeden z głównych patronów tego miasta, którego święto przypada 9 listopada.
Warto również pamiętać o świętej Agrypinie, rzymskiej dziewicy i męczenniczce czczonej zwłaszcza na Sycylii, w miejscowości Mineo. Jest to zupełnie inna postać, choć wyszukiwarki internetowe często sugerują właśnie ją zamiast biskupa z Le Puy.
To, co odróżnia Agrippanusa od wszystkich pozostałych, to jedna rzecz: data 1 lutego oraz jego związek z Velay.