Poniedziałek, 16 listopada 2026 Poniedziałek XXXIII tygodnia zwykłego

DobraModlitwa.pl Katolicki modlitewnik internetowy

Listopad Miesiąc modlitwy za zmarłych: wypominki, różaniec i modlitwy przy grobie bliskich. Modlitwy za zmarłych

Biskup

Święty Dubricius

Święty Dubricius, znany w języku walijskim jako Dyfrig, był biskupem w południowo-wschodniej Walii i na pograniczu hrabstwa Herefordshire pod koniec V i w VI wieku; zapisał się w historii jako jedna z postaci założycielskich walijskiego chrześcijaństwa. Jego święto przypada 14 listopada. Późniejsza legenda uczyniła go arcybiskupem, który koronował króla Artura, ale za tą romantyczną opowieścią kryje się prawdziwy duchowny, który wyświęcił św. Samsona i ukształtował całe pokolenie mnichów.

Kim był święty Dubricius i gdzie mieszkał?

Dubricius działał w Ergyng, niewielkim brytyjskim królestwie nad rzeką Wye, które z grubsza odpowiada południowo-zachodniej części współczesnego hrabstwa Herefordshire, znanego później w języku angielskim jako Archenfield. Wiele najstarszych kościołów poświęconych jego pamięci znajduje się na tym obszarze, m.in. w miejscowościach takich jak Hentland, Ballingham i Whitchurch. We wsi St Devereux zachowała się nawet normańsko-francuska forma jego imienia.

Jego wpływ sięgał również Gwent i Glamorgan, gdzie kościół w Llandaff uznał go później za swojego pierwszego wielkiego biskupa. Nie da się ustalić dokładnych dat. Historycy ogólnie umieszczają jego działalność pod koniec V i w pierwszej połowie VI wieku, a zwykle mówi się, że zmarł około połowy VI wieku. Średniowieczne kroniki walijskie odnotowują śmierć biskupa o imieniu Dibric, ale podany przez nie rok słabo zgadza się z innymi dowodami, dlatego też każdą dokładną datę należy traktować z ostrożnością.

Co najstarsze źródła mówią o Dubriciusie?

Najwcześniejszym tekstem, w którym pojawia się wzmianka o nim, jest „Żywot św. Samsona z Dol”, napisany w Bretanii prawdopodobnie w VII lub VIII wieku. Dubricius jawi się tam jako szanowany biskup, który odwiedzał wspólnoty monastyczne w południowej Walii, wyświęcił młodego Samsona na diakona, a później na kapłana, a po śmierci opata małego klasztoru na wyspie powierzył Samsonowi kierowanie tą wspólnotą. Obraz ten jest skromny, ale cenny: biskup ściśle związany z wczesnym ruchem monastycznym.

Znacznie pełniejsze relacje pochodzą z XII wieku, przede wszystkim z „Księgi Llandaff”, sporządzonej w czasie, gdy biskupi Llandaff bronili praw i ziem swojej diecezji. Te późniejsze teksty przypisują Dubriciusowi założenie klasztorów w Hentland i Moccas, gdzie podobno wyszkolił wielu uczniów, wśród nich św. Teilo. Ponieważ zostały one napisane z myślą o interesach Llandaff, historycy traktują je raczej jako świadectwo tego, jak zapamiętano Dubriciusa, a nie jako zwykły zapis jego życia.

Jakie legendy krążą na temat jego narodzin i roli, jaką odegrał w historii króla Artura?

Zgodnie z tradycją urodził się w Madley w hrabstwie Herefordshire. Jego matka, Efrddyl, była córką Peibio, króla Ergyngu, który tak bardzo rozgniewał się, gdy dowiedział się o jej ciąży, że kazał wrzucić ją do rzeki. Przeżyła, a legenda głosi, że chłopiec wyleczył później swojego dziadka z okaleczającej choroby jednym dotknięciem, co doprowadziło do pojednania rodziny.

Najbardziej znana legenda pochodzi od Geoffreya z Monmouth, którego „Historia królów Brytanii”, napisana około 1136 roku, przedstawia Dubriciusa jako arcybiskupa, który nałożył koronę na głowę króla Artura. Od Geoffreya scena ta przeniosła się do średniowiecznych romansów, a znacznie później do „Idylls of the King” Tennysona. Tradycja walijska głosi również, że w podeszłym wieku ustąpił on na rzecz św. Dawida i wycofał się na wyspę Bardsey, położoną u krańca półwyspu Llŷn, gdzie zmarł.

Gdzie czci się dziś świętego Dubriciusa?

W 1120 roku biskup Urban z Llandaff sprowadził do swojej katedry relikwie, które uważano za szczątki Dubricjusza, z wyspy Bardsey – było to częścią szerszych działań mających na celu podniesienie rangi jego diecezji. Katedra w Llandaff jest nadal poświęcona św. Piotrowi i św. Pawłowi, a także świętym Dyfrigowi, Teilo i Euddogwy’emu, a Dubricjusz pozostaje jednym z czczonych tam patronów.

Kościoły noszące jego imię zachowały się w hrabstwie Herefordshire i południowej Walii, a w miejscowości Porlock w hrabstwie Somerset również znajduje się kościół poświęcony św. Dubriciusowi. Nigdy nie został on kanonizowany w ramach formalnego procesu papieskiego; podobnie jak większość wczesnych brytyjskich świętych, był czczony lokalnie na długo przed powstaniem takich procedur. W sztuce przedstawiany jest czasem trzymający dwie pastorały, co symbolizuje diecezje związane później z jego imieniem.

Warto wiedzieć

  • Nazwa miejscowości St Devereux w hrabstwie Herefordshire pochodzi od normandzko-francuskiej wersji imienia Dubricius.
  • Katedra w Llandaff w Cardiff jest poświęcona św. Piotrowi i św. Pawłowi oraz świętym Dyfrigowi, Teilo i Euddogwy.
  • Najwcześniejsze źródło dotyczące tej postaci, „Żywot św. Samsona z Dol”, nie zawiera żadnej wzmianki o królu Arturze; opowieść o koronacji została wprowadzona przez Geoffreya z Monmouth w XII wieku.

Najczęstsze pytania


Kim był święty Dubricius?

Święty Dubricjusz, zwany po walijsku Dyfrig, był brytyjskim biskupem działającym pod koniec V i w VI wieku w Ergyng, na pograniczu współczesnego hrabstwa Herefordshire i Walii. Zapisał się w pamięci jako założyciel klasztorów i nauczyciel mnichów. Najwcześniejsze źródło na jego temat, „Żywot św. Samsona z Dol”, przedstawia go jako osobę wyświęcającą Samsona. Jego święto obchodzone jest 14 listopada.

Kiedy przypada święto świętego Dubriciusa?

Święto św. Dubricjusza obchodzone jest 14 listopada. Święto to obchodzone jest przede wszystkim w Walii i w hrabstwie Herefordshire, gdzie kilka starożytnych kościołów nosi jego imię, a także w katedrze w Llandaff w Cardiff, która czci go jako jednego ze swoich patronów. Relikwie, które uważa się za jego szczątki, zostały przywiezione do Llandaff z wyspy Bardsey w 1120 roku.

Czy święty Dubricius naprawdę koronował króla Artura?

Nie ma na to żadnych dowodów historycznych. Opowieść ta pochodzi z dzieła Geoffreya z Monmouth „Historia królów Brytanii”, napisanego około 1136 roku, w którym Dubrycjusz został przedstawiony jako arcybiskup przewodniczący koronacji Artura. Najwcześniejsze źródło dotyczące prawdziwego biskupa, „Żywot św. Samsona z Dol”, nigdy nie wspomina o Arturze, dlatego scena ta jest uznawana za legendę literacką.

Gdzie pochowany jest święty Dubricius?

Tradycja głosi, że Dubricius spędził ostatnie lata życia na wyspie Bardsey, położonej u wybrzeży półwyspu Llŷn w północno-zachodniej Walii, i tam zmarł. W 1120 roku biskup Urban z Llandaff kazał przenieść relikwie, które uważano za jego, do katedry w Llandaff w Cardiff. Katedra ta jest nadal poświęcona jemu wraz ze św. Piotrem, św. Pawłem, św. Teilo i św. Euddogwym.